Kawa z Nikaragui

Kawa z Nikaragui to przede wszystkim myta arabika z górskiej północy kraju, uprawiana głównie w drobnych gospodarstwach, m.in. na wulkanicznych glebach Jinotega i Matagalpa. W filiżance typowe są nuty czekolady i orzecha, a w niektórych regionach, jak Matagalpa czy Nueva Segovia, pojawia się też jaśniejsza, cytrusowa lub kwiatowa kwasowość. Niektórzy producenci robią już kawy naturalne i honey, ale większość nadal przechodzi obróbkę mytą.

Historia kawy

Kawę zaczęto uprawiać w Nikaragui na dużą skalę około 1850 roku. Już w 1870 była głównym towarem eksportowym kraju i utrzymała tę pozycję przez kolejne sto lat. W 1900 roku roczna produkcja sięgnęła 150 tys. worków. Później handel zakłócały niepokoje polityczne, rewolucje i huragany, co trwało w latach 60.–90. XX wieku.

Po rewolucji państwo przejęło plantacje rodziny Somozy, czyli około 15% farm, i ustanowiło ENCAFE jedynym kupcem i sprzedawcą kawy. W latach 80. i 90. wiele farm porzucono, a Contras atakowali młyny i transport.

Regiony i ich smak

Według importerów około 85% plantacji arabiki leży w trzech północnych regionach: Jinotega, Matagalpa i Nueva Segovia. Jako kolejne regiony kawowe wymienia się Estelí i Madriz.

Plantacje w Jinotega leżą na wysokości 1000–1700 m n.p.m., na glebach wulkanicznych. Region nazywany jest „Miastem Mgieł” z powodu mgły spowijającej góry. Uprawa zaczęła się tu w połowie XIX wieku, a kawę przetwarza się zwykle metodą myta. Jedna z partii z tego regionu, myta, ma nuty gorzkiej czekolady, owoców pestkowych i orzecha.

Matagalpa leży w północno-środkowych wyżynach, na wysokości 800–1500 m n.p.m. Farmy są tu często małe i głównie stosują przetwarzanie myte. Importerzy przypisują wulkanicznej glebie i wysokości jasną, żywą kwasowość. Kawy ze spółdzielni zrzeszonych w UCCEI, mytej i suszonej na patio, mają średnie body oraz nuty cytrusów, kwiatów i czekolady. Rolnicy zaczęli tu także eksperymentować z nowszymi metodami obróbki.

W Nueva Segovia plantacje leżą na wysokości 1200–1800 m n.p.m., a kawy stąd zdobyły wiele nagród Cup of Excellence. Stolicą departamentu jest Ocotal. Według jednego z importerów kawy z Nueva Segovia, w tym z okolic Ocotal i Dipilto, są lekko cytrusowe i mają lekkie body, podczas gdy w innych regionach kraju kwasowość bywa wyraźniejsza albo kawa ma klasyczny, czekoladowy balans. W gminie Mozonte, we wspólnocie Los Arados, dwie farmy leżą na wysokości 1150–1250 m n.p.m. i uprawiają Catuaí oraz Caturrę. Kawa jest tam myta, a jedna z nich ma nuty karmelu i grejpfruta.

Odmiany

Caturra to według importerów najpopularniejsza odmiana w Nikaragui i stanowi ponad 70% powierzchni upraw arabiki. Powszechne są też Typica, Bourbon, Maragogype i Pacas, a w niektórych regionach uprawia się także Catuaí i Catimor. W Nueva Segovia spotyka się ponadto Parainemę.

Maracaturra, prawdopodobnie naturalna krzyżówka Caturry i Maragogipe, wywodzi się według World Coffee Research z Nikaragui. Jej selekcję prowadził INTA w 1976 roku, ale przerwała ją rewolucja sandinistowska. W Jinotega, na mikrofarmie San Pedro w La Bastilla, rośnie H3, hybryda Caturry i etiopskiej odmiany E531, która najlepiej sprawdza się powyżej 1300 m n.p.m. Kawa myta z tej odmiany daje kakao, migdały i owoce pestkowe. W La Bastilla uprawia się także Geishę. W obróbce naturalnej ma ona nuty owoców tropikalnych, mango, truskawki i yuzu, a w myciu przechodzi w papaję, jaśmin i rumianek.

Obróbka

Większość kaw z Nikaragui jest w pełni myta i suszona na patiach. Niektórzy producenci robią już także kawy naturalne i honey, suszone na łóżkach.

Przykładowo w jednej z partii z 38 farm w Nueva Segovia wiśnie myto na farmie po 24 godzinach fermentacji, a pergamin suszono do 10,5% wilgotności. Na farmie Quebrada Las Nubes w Mozonte kawę suszy się do tej samej wilgotności na patiach pod siatką cieniującą oraz na łóżkach.

Uprawa i zbiory

Według spisu rolnego z 2011 roku 71% plantacji kawy miało poniżej 15 ha, a produkowały one około 37% krajowego wolumenu. Według importerów kawę uprawia około 45 tys. drobnych rolników na 143 tys. ha. Typowy sezon zbiorów trwa od grudnia do marca, a kawa jest zwykle dostępna u importerów od maja.

Robusta rośnie głównie na południowym wybrzeżu karaibskim. Uprawę robusty w nizinach poniżej 400 m n.p.m. dopuszczono w 2016 roku, a projekt takiej uprawy prowadzony jest w regionie Atlántico Sur.

Handel i droga do palarni

Nikaragua jest 12. największym producentem kawy na świecie, a arabika to 98% produkcji. Łańcuch dostaw kawy zatrudnia według importerów ponad 330 tys. osób.

Zielona kawa jest klasyfikowana według wysokości uprawy. Oznaczenie SHG (Strictly High Grown) dotyczy kaw z plantacji położonych na 1200 m n.p.m. lub wyżej.

PRODECOOP, parasolowa spółdzielnia rodzinnych farm w departamentach Estelí, Madriz i Nueva Segovia, ma centralny suchy młyn i laboratorium cuppingowe. Posiadłość La Bastilla Coffee Estates łączy farmy w Jinotega i Matagalpa i jest zintegrowana pionowo, z własną obróbką i suchym młynem.