Kawa z regionu Góra Elgon

Kawa z Góry Elgon to arabika z zacienionych zboczy wygasłego wulkanu, który granica Ugandy i Kenii przecina niemal na pół. W filiżance bywa to myta kawa o winnym, owocowym charakterze z nutami rodzynek i fig, ale zdarzają się też partie głębsze, z ciemną czekoladą i drewnem, albo jaśniejsze, z cytrusową kwasowością.

Historia kawy

Według profilu ICO arabikę po raz pierwszy posadzono w 1912 roku w Bugisu, na zachodnich stokach Elgonu. Bugisu Cooperative Union powstała w 1954 roku po latach walki z władzami brytyjskimi o kontrolę nad kawą z Elgonu. Od połowy lat 50. do połowy lat 90. XX wieku nazwa „Bugisu” była synonimem najlepszej kawy z Ugandy, a po upadku spółdzielni stała się znakiem dumy drobnych rolników z zachodniego stoku.

Regiony i ich smak

Pod względem produkcji masyw dzieli się na wyżej położoną część północną i niżej położoną południową. Kawa ze stacji Kapchorwa ma pełne body, mocną karmelizację i głęboką owocową słodycz, kojarzącą się ze śliwką i złotymi rodzynkami. Kawa ze stacji Gibuzale w Buginyanya (Bulambuli) ma jasną cytrusową kwasowość oraz nuty czerwonego jabłka, śliwki i ciemnej czekolady. Mikrolot z południowych stoków, ze społeczności Makali, łączy rodzynkowo-czekoladową słodycz z maliną, wanilią i zieloną herbatą.

Odmiany

Uprawia się głównie SL14, SL28 i lokalną odmianę „Bugisu”, czyli Nyasaland — typikę sprowadzoną do Malawi z Jamajki w 1878 roku. SL14 wyselekcjonowano w Kenii w 1936 roku z myślą o odporności na suszę.

Obróbka

Większość kawy z Elgonu obrabia się w domach: miazguje małymi partiami, fermentuje w wiadrze lub worku i suszy na plandece albo siatce tuż nad ziemią. Takie kawy bywają rustykalne, maltowe lub ziemiste, a te z centralnych stacji są jaśniejsze i czystsze kwasowo. W Bulambuli kawę przerabia się na myto lub naturalnie.

Uprawa i zbiory

Plantacje leżą zwykle na wysokości 1600–2100 m n.p.m. i są zacienione przez las; zależnie od źródła kawę uprawia się od ok. 1300 do 2200 m. Gospodarstwa bywają bardzo małe, nawet po pół akra, co utrudnia budowanie dużych partii eksportowych. Główny zbiór trwa od października do lutego, zależnie od wysokości, a mniejszy przypada na okres od kwietnia do sierpnia.

Handel i droga do palarni

Miasto Mbale jest handlowym centrum regionu i skupia większość suszarni, obróbni suchej oraz magazynów kawy z Elgonu. Drobni rolnicy zrzeszają się w spółdzielniach, np. w MEACCE, założonej w 2017 roku, z ponad 3000 członków.