Kawa z gminy Aranzazu

Aranzazu to niewielka gmina w środkowo-zachodniej części Caldas, na północ od Manizales, w strefie Krajobrazu Kulturowego Kawy. Gmina leży średnio na wysokości około 1920 m n.p.m., a jej stoki kawowe należą do najbardziej stromych w całym Krajobrazie Kulturowym Kawy w Caldas. Kawy z tej części departamentu są w filiżance zwykle słodkie, karmelowo-czekoladowe, a w ich opisach pojawiają się owoce jagodowe i cytrusy.

Historia kawy

Miasto założono w 1853 roku; ze względu na silną tradycję katolicką i wielu pochodzących stąd księży nosi przydomki „Princesa de Caldas” i „ciudad levítica”, czyli miasto lewitów. Kawa pojawiła się tu wcześnie: w 1878 roku José María Ocampo i Cipriano Calderón założyli w Aranzazu jedną z pierwszych dużych plantacji w Caldas, osiem lat po Julianie Morze w Palestinie. Trzy pożary (1945, 1950 i 1968) zmieniły zabudowę centrum, ale obok nowszych fasad przetrwały tradycyjne domy paisa.

Regiony i ich smak

Aranzazu leży 52 km od Manizales, przy drodze prowadzącej do Salaminy; od południa sąsiaduje z gminami skupionymi wokół Manizales. W kawowym podziale departamentu należy do podregionu Norte, który w 2017 roku miał 18 733 ha kawy, najwięcej w Caldas upraw w cieniu lub półcieniu (18%) i gęstość 5452 drzew na hektar. Wzdłuż osi Kordyliery Centralnej przez gminę ciągną się fragmenty rezerwatu Reserva Forestal Central.

Odmiany

W Caldas typowe odmiany to Castillo, Caturra i Colombia; w podregionie Norte odmiany odporne zajmowały w 2017 roku 89% areału.

Obróbka

Typowa dla Caldas jest pełna obróbka myta.

Uprawa i zbiory

Stoki kawowe Aranzazu mają średnio 60% nachylenia (w Palestinie i Chinchiná 26–29%), co wyklucza mechanizację i wymusza ochronę gleby przed erozją. Badanie Universidad de Caldas z 2023 roku objęło 29 farm w siedmiu veredach: Buenos Aires, Camelia Alta, Camelia Baja, Campo Alegre, Honda, San Rafael i Varsovia. Na wszystkich chwasty usuwano ręcznie i mechanicznie co 15–30 dni, a tylko sześć gospodarstw sięgało też po herbicydy; wśród 15 rodzin chwastów stwierdzono 48 gatunków „szlachetnych”, chroniących glebę. Gospodarka gminy opiera się na rolnictwie: awokado daje prawie 30% produkcji, a obok kawy uprawia się plátano i fique. Na stokach kawa dzieli ziemię z awokado Hass, a mieszkańcy organizują się w obronie gleby i wody wobec tej monokultury i możliwego powrotu górnictwa. Zbiory w Caldas trwają niemal cały rok, zależnie od podregionu.

Handel i droga do palarni

Aranzazu ma własny gminny komitet producentów kawy i podlega strefie Norte służby doradczej Komitetu Caldas. Ziarno skupuje Cooperativa de Caficultores del Norte de Caldas, jedna z pięciu spółdzielni departamentu i autoryzowany nabywca FNC, co daje rolnikom gwarancję skupu. Spółdzielnie współorganizują konkursy jakości; departamentalny Caldas Cafés de Alta Calidad odbywa się nieprzerwanie od 22 lat w pięciu kategoriach, w tym dla młodych producentów i kobiet. Kawy z Aranzazu pojawiają się także wśród kaw speciality dostępnych w Polsce.