Kawa z Mjanmy (Birmy)

Kawa z Mjanmy to arabika o łagodnej kwasowości i dobrym body, która według jednego z importerów kojarzy się z kawami brazylijskimi. W najlepszych partiach z opisanej degustacji owocowość przypominająca etiopskie kawy naturalne łączyła się z ziemisto-korzennym profilem klasycznej kawy sumatrzańskiej, a filiżanki były jasne, słodkie i soczyste. Na rynku speciality jest to wciąż nowa propozycja.

Historia kawy

Kawę uprawia się w Mjanmie od ponad stu lat, ale niestabilna sytuacja polityczna i brak solidnych standardów eksportowych sprawiły, że długo pozostawała niezauważana. Droga na rynek speciality zaczęła się w 2013 r. od programów USAID. W 2015 r. zorganizowano pierwszy konkurs cuppingowy z udziałem CQI i nowo powstałego Myanmar Coffee Association.

Skok jakości przypisuje się zaangażowaniu społeczności producentów oraz wsparciu Winrock i CQI w ramach programu USAID Value Chains. Wcześniej te same społeczności produkowały wyłącznie kawę komercyjną.

Regiony i ich smak

Większość kawy w Mjanmie pochodzi z regionu Mandalay i stanu Shan. W ostatnich latach uprawę zaczęły też stany Chin i Kachin. Autor jednej z relacji odwiedził trzy główne obszary uprawy: Pinlaung i Ywangan w stanie Shan oraz Pyin Oo Lwin w regionie Mandalay.

Z gminy Ywangan pochodzi próbka ze społeczności producentów Mya Ze Di. Autor opisał ją jako pachnącą kandyzowanymi winogronami, zielonym jabłkiem, drzewem sandałowym i przyprawami.

Odmiany

Z odmian wspomniano Catuaí: na plantacji Lily Pad Estate w Pinlaung sfotografowano jej dojrzałe, czerwone wiśnie.

Uprawa i zbiory

Skala gospodarstw w obu głównych regionach jest różna. Producenci w Shan to niemal wyłącznie drobni rolnicy, z których większość ma mniej niż hektar ziemi. W regionie Mandalay większość rolników to właściciele dużych plantacji. W Ywangan działa konsorcjum Shwe Taung Thu, które skupia 19 wsi. Społeczność Mya Ze Di oprócz kawy uprawia pomarańcze i zieloną herbatę.

Przekaz szkoleniowy dla rolników był prosty: dbać o krzewy i zbierać tylko dojrzałe wiśnie. Trzecim jego elementem było suszenie wiśni na słońcu, o czym piszemy niżej.

Obróbka

W Shan dominuje obróbka naturalna, a suszenie odbywa się na otwartej przestrzeni. W południowym Shan wiśnie suszy się masowo w całym regionie uprawy. Konsorcjum Shwe Taung Thu produkuje kawę prawie wyłącznie metodą naturalną. Duże plantacje w Mandalay wytwarzają natomiast głównie kawę mytą.

W szkoleniach zalecano suszenie wiśni na słońcu na podwyższonych łóżkach. Według relacji dzięki tym prostym zasadom jakość speciality osiągnięto w ciągu dwóch lat.

Handel i droga do palarni

23 sierpnia 2016 r. w Waszyngtonie świętowano pierwszą w historii dostawę kawy speciality z Mjanmy do USA, oznaczoną kodem ICO. Nastąpiła ona po ponad 15 latach przerwy w imporcie.

Jakość kaw sprawdzano na konkursach. Na trzecim konkursie jakości kawy Myanmar Coffee Association najlepsze próbki zbliżyły się do 90 punktów w skali SCA, a średnie wyniki mieściły się w przedziale od połowy do górnej części 80 punktów. Według relacji z wizyty w 2017 r. spośród siedemdziesięciu ocenianych kaw tylko dwie nie spełniły kryteriów speciality.