Kawa z Nepalu

Cała kawa uprawiana w Nepalu to arabika. W filiżance ma zwykle wyraźną kwasowość i średnie body, a w nutach przeważają kwiatowe i czekoladowe, czasem z wyraźniejszym akcentem orzechowym. Większość plantatorów w Średnich Wzgórzach to drobni rolnicy, a ich kawa jest w praktyce organiczna, bo nie stać ich na nawozy ani pestycydy.

Smak w filiżance

Zakres nut jest szeroki: zależnie od regionu i obróbki sięga od kwiatowych i cytrusowych po czekoladę i przyprawy. Gęste ziarno dobrze znosi różne profile palenia. W opisach często przewijają się też nuty owocowe i cytrynowe, obok czekoladowych.

Historia kawy

Przez wiele lat kawy w Nepalu nie sadzono na poważnie. Dopiero w 1968 roku rząd Nepalu sprowadził nasiona z Indii, a w 1983 roku powstała firma Nepal Coffee Company (NeCCo). Uprawa rozszerzała się z dystryktu Gulmi na sąsiednie dystrykty: Palpa, Syangja, Kaski i Baglung.

Daty początku uprawy komercyjnej różnią się w zależności od źródła: pojawia się rok 1981, lata 1983–84 związane z NeCCo i połowa lat 80. Rządowa Rada NTCDB mówi natomiast o latach 90. Warto więc traktować te daty orientacyjnie.

Regiony

Według NTCDB w 2018 roku kawę uprawiano w 42 dystryktach, ale większość farm leży w ponad 15 z nich, m.in. w Gulmi, Arghakhanchi, Palpa, Syangja i Lalitpur.

W regionie Lumbini leżą Gulmi i Arghakhanchi, uchodzące za ważne obszary produkcji i cenione za stabilną jakość oraz sprzyjające warunki uprawy. Gulmi jest drugim co do wielkości dystryktem kawowym kraju: według danych NTCDB cytowanych w 2023 roku ma 231 ha plantacji i daje 27 t kawy. W 2016 roku dotknęła go epidemia białego świdrownika kawowego.

W regionie Bagmati leży Kavrepalanchok, który według tych samych danych jest największym dystryktem kawowym Nepalu: ma 273 ha plantacji i daje ponad 32 t kawy. Na wschodzie, w regionie Mechi, uznanie zdobywają dystrykty Ilam i Panchthar, których kawy mają wyróżniające się profile smakowe. Leżą one w pobliżu słynnych nepalskich regionów herbacianych.

Odmiany

Do najczęstszych odmian w Nepalu należą Bourbon, Pacamara, Typica, Caturra i Catimor. Według jednego z eksporterów dominują Bourbon, Typica i Caturra. Wiele farm uprawia też odmiany lokalne, które przez dziesięciolecia przystosowały się do tutejszych warunków.

Obróbka

Większość nepalskich farmerów stosuje obróbkę mytą. Coraz więcej producentów eksperymentuje z naturalną i honey, a w ostatnich latach rośnie popularność anaerobowej fermentacji kaw naturalnych.

Wielu producentów korzysta ze stacji mycia i tradycyjnych metod suszenia. Brakuje kontrolowanej fermentacji i lepszych magazynów, które pozwoliłyby poszerzyć profile smakowe i wydłużyć sezon zbiorów.

Uprawa

Rządowa Rada NTCDB uważa klimat i gleby średnich wzgórz za odpowiednie dla arabiki. Źródła podają różne przedziały wysokości: według jednych większość plantacji leży na 800–1600 m n.p.m., według innych większość farm znajduje się na 1000–2100 m n.p.m. W Średnich Wzgórzach większość plantatorów to drobni rolnicy, którzy mają 10–50 krzewów.

Według danych NTCDB z 2018 roku plantacje zajmowały 2650 ha, produkcja wyniosła 513 t zielonej kawy, a uprawą zajmowało się 32 581 gospodarstw domowych. W sezonie 2021/22 Nepal wyprodukował 354,9 t kawy, a rekord to 530 t z sezonu 2018/19. NTCDB szacuje potencjał upraw na około 1,19 mln ha, czyli wielokrotnie więcej, niż zajmują obecnie plantacje.

Handel i droga do palarni

Nepalska kawa jest z założenia organiczna, ale nie cały eksport można sprzedać jako organiczny, bo certyfikacja jest skomplikowana. NTCDB wskazuje też na nierówną jakość i opóźnienia w pulpowaniu, czyli zdejmowaniu miąższu z wiśni.

Według danych NTCDB z 2018 roku eksport wyniósł 84 t o wartości 93 mln rupii nepalskich. Do głównych importerów nepalskiej kawy należą Niemcy, Korea Południowa, Japonia, USA i Holandia.