Kawa z regionu Mbozi

Mbozi to dystrykt w regionie Songwe, na południu Tanzanii; region leży przy granicy z Zambią i Malawi. Kawę uprawiają tu głównie drobni rolnicy, zwykle na wysokości 1500–1900 m n.p.m. W filiżance bywa słodka, z herbacianą lub cytrusową kwasowością, a w opisach wracają czarna porzeczka, jeżyna, karmel i kakao.

Historia kawy

Handlowa uprawa kawy w Tanzanii zakorzeniła się najpierw pod Kilimandżaro: misjonarze szerzyli ją od początku lat 90. XIX w., a arabikę w Moshi posadzono w 1902 r. Na południe uprawa rozszerzyła się głównie w latach 70. i 80. XX w., wsparta dwoma projektami europejskich darczyńców.

Smak i spółdzielnie

Dystrykt Mbozi liczy 175 wsi i ok. 515 tys. mieszkańców; starsze opisy zaliczają go jeszcze do regionu Mbeya. Górzysty teren, żyzne gleby i chłodny klimat sprzyjają arabice. Kawa pochodzi z wielu spółdzielni, m.in. Igale, Nangondo, Hezya i Iyenga. Lot ze stacji Mbewe przypomina surowy cukier i herbatę z cytryną, kawa z Ilomba ma słodycz słodową i cytrusy, z Hezya – syrop klonowy, jabłko i grejpfrut, a z Igale i Iyenga – karmel, ciemną czekoladę lub jeżynę. Myty lot z Itumpi opisano jako sokowity, z czereśnią i pomelo.

Odmiany

Podstawą jest Bourbon i jego pochodne: N39 (w Shilanga i Iloma ok. 90% kawy) oraz KP423; rosną też Kent i Compact, a także Blue Mountain, Kilimanjaro i Luwiro. Zachowała się stara odmiana Mbozi Mission, pierwotny typ Bourbona, o skupionym, grudkowym układzie owoców na gałęzi.

Obróbka

Według importerów ok. 90% tanzańskiej arabiki jest myte, w stacjach spółdzielni lub w domu. W niektórych stacjach wiśnie flotuje się i pulpuje w oszczędzających wodę eco-pulperach; pergamin fermentuje zwykle od doby do dwóch i schnie na podwyższonych łóżkach od tygodnia do dwóch. Naturalna obróbka jest rzadsza: farma GDM robi rocznie ok. 100 t kawy naturalnej obok ok. 300 t mytej, a jej naturale z 2025 r. dają truskawkę, białe winogrono i pomarańczę.

Uprawa i zbiory

Drobni rolnicy mają zwykle do 2 ha. Zbiory trwają zwykle od maja do listopada, zależnie od wysokości i spółdzielni; w Igale i Iloma od czerwca do sierpnia. Obok działają estaty, jak GDM (400 ha); duże estaty dają ok. 5% zielonej kawy Tanzanii.

Handel i droga do palarni

W styczniu 2018 r. zmiana przepisów miała zastąpić jedną cotygodniową aukcję w Moshi czterema aukcjami strefowymi i ograniczyć skup wiśni do spółdzielni AMCOS. Pergamin z Mbeya, czyli w dawnym podziale także z Mbozi, sprzedawano w Moshi, prawie 1000 km od miejsca uprawy; dziś działa też aukcja w Songwe. Kawę sortuje się wg sit (AA, AB, PB), a pergamin przed eksportem trafia do młynów w Mbozi lub Mbindze.