Kawa z regionu Bench Sheko

Bench Sheko to strefa w Etiopii, w regionie South West Ethiopia Peoples' Region. Kawa rośnie tu w półleśnych systemach, pod cieniem drzew, a okolice miejscowości Gesha wiążą się z odmianą Geisha. W filiżance kawy stąd bywają owocowe i słodkie, z nutami mango, guawy i cytrusów, a myte partie Gesha są delikatne i bardzo kwiatowe. Po utworzeniu w 2021 roku nowego regionu strefa zmieniła nazwę z Bench Maji na Bench Sheko, choć dawna nazwa wciąż bywa używana w marketingu kaw z tego obszaru.

Historia kawy

Kawa rośnie tu dziko: dzikie populacje występują w lasach powiatów Sheka, Bench i Maji, a szczególnie dużo drzew kawy jest m.in. w lasach Amora-Gedel, Maji i Mankira. W 1931 roku brytyjscy agenci zebrali kawę z lasów wokół Kaffa, w pobliżu miejscowości Gesha, i przewieźli ją do Kenii, a w 1936 nasiona trafiły do Ugandy i Tanzanii. W 1936 roku kawa z „Geisha Mountain” miała renomę na rynkach w Jimmie i Addis Abebie. Misja kawowa FAO z 1964 roku zbierała odmiany z myślą o hodowli odpornej na rdzę i szkodniki; do Gesha wysyłano „biegaczy” po nasiona, bo nie było dróg. Plantacja Gesha Village powstała z dzierżawy podpisanej w 2011 roku na 471 ha; po roku w szkółce nasiona zebrane w lesie Gori Gesha posadzono najpierw na 30 ha poletka testowego.

Geografia i okręgi

Do niedawna strefa należała do regionu SNNPR razem z Sidamą i Gedeo; ustępowała im renomą, ale słynęła ze stabilnych, przewidywalnych profili filiżanki. W 2021 roku referendum utworzyło nowy region z Bench Maji i sąsiednich stref.

Okręg Sheko leży ok. 579 km na południowy zachód od Addis Abeby i 17 km od stolicy strefy, Mizan Aman, na wysokości 950–1800 m n.p.m. Deszcze padają tu niemal osiem miesięcy, od marca do października. W rejonie Amora Gedel (1500–1800 m) działa związek Yesheko, zrzeszający 5982 rolników; ich kawa leśna ma body czarnej herbaty oraz nuty kakao i korzennych przypraw.

Okręg Gesha należy do strefy Bench Sheko, a wysokości upraw zależą tu od farmy i mieszczą się mniej więcej między 1400 a 2100 m. Naturalny lot z 1700–1850 m łączy kawę z jednej plantacji i od 500 drobnych rolników. Myte partie Gesha Village opisywano nutami wiciokrzewu, bergamotki i toffi przy cytrusowej kwasowości, naturalne nutami liczi, różowego grejpfruta i kakao z lepkim body, a naturalną Illubabor 1974 dojrzałym mango, guawą i truskawkami. Myte kawy z Bench Maji bywają pełne w body, z pomarańczą, karmelem i mleczną czekoladą.

Odmiany

Geisha wywodzi się z etiopskich odmian lokalnych zebranych w lasach kawowych w latach 30. XX wieku; jej nazwa podobno pochodzi od lasu Gori Gesha. Odmiana „Illubabor 1974” pochodzi z kolekcji ośrodka JARC w Jimmie i jest materiałem zebranym z dzikich drzew w tym lesie. Partie od drobnych rolników opisuje się jako pochodzące z odmian lokalnych i rodzimych odmian heirloom, zarówno myte, jak i naturalne.

Obróbka

Kawa myta z Bench Maji jest w pełni fermentowana i myta, a następnie suszona na podniesionych łóżkach. Na jednej z farm wiśnie przed depulpacją sortuje się ręcznie i flotuje, po myciu suszy do 11% wilgotności, a własny suchy młyn pozwala zachować identyfikowalność partii aż do eksportu. Naturalne kawy z Gesha Village suszy się w słońcu. W przypadku Gesha obie metody dają dobre kawy: myta jest zwykle czystsza i jaśniejsza, naturalna głębsza i bardziej bujna, a najważniejsza pozostaje jakość samej obróbki.

Uprawa i zbiory

Rolnicy z Bench Sheko od dawna uprawiają kawę leśną pod gęstym cieniem, razem z innymi roślinami. W badanym półleśnym systemie Sheko naliczono 31 gatunków drzew cieniujących, z których 30 jest rodzimych dla Etiopii. Gesha Village uprawia kawę na ok. 320 z 471 ha, na wysokości 1900–2100 m n.p.m., w agroleśnym systemie na brunatnej glebie gliniastej; podział na osiem bloków pozwala tworzyć w pełni identyfikowalne mikroloty. Farma w Ojemta leży niżej, na 960–1100 m, na glebie typu vertisol. W okolicach Gesha miejscowi zwykle uprawiają sorgo i kukurydzę, a dzika Gesha rośnie w lasach; zbieraczy czasem wynajmuje się, by dostarczali ją do przerobu na pobliskich farmach.

Zbiory kawy leśnej trwają na niższych wysokościach od października do grudnia, a na wyższych od listopada do stycznia. Na Gesha Village główny sezon przypada na listopad–styczeń, a wiśnie zbiera się ręcznie; na farmie w Ojemta zbiory trwają od września do listopada.

Handel

Jeden z eksporterów łączy partie od drobnych rolników z trzech unii: Bench Maji, Sheko Amora Gedel i Sanka; naturale z 1650–1880 m zbiera się od października do grudnia. Gesha Village po raz pierwszy sprzedała swoje najlepsze partie na własnej aukcji w 2017 roku i od tego czasu organizuje ją co roku.