Kawa z regionu Gatsibo

Gatsibo to dystrykt we wschodniej Rwandzie, z którego pochodzą myte kawy odmiany Red Bourbon, uprawiane zwykle na wysokości 1500–1900 m n.p.m. W filiżance bywają kwiatowe i cytrusowe, z nutami maliny, brzoskwini lub czerwonej śliwki oraz gładką słodyczą. Zdarzają się też partie naturalne i fermentowane w glinianych garnkach.

Historia kawy

Okolice stacji mycia Gitoki słynęły dawniej z uprawy bananów (w języku lokalnym ibitoki). Stacja zamieniła część gajów bananowych w plantacje kawy, a banany służą teraz jako cień dla krzewów. Stację Muhura założył w 2004 roku Alfred Nkubiri.

Sektory, stacje i smak

Gatsibo leży w Prowincji Wschodniej i według importerów jest największym producentem kawy w tej prowincji. Sektor Remera jest źródłem kaw ze stacji Humure, której nazwa pochodzi od najwyższego wzgórza w okolicy. Partie bywają oznaczane nazwą wzgórza, np. Abishyizehamwe. Rolnicy uprawiają tam kawę na wysokości 1550–1835 m, a kawy myte i naturalne z Humure opisuje się jako kwiatowe i cytrusowe, dobre do metod przelewowych. W rejonie Gitoki gleby są gliniaste i piaszczyste, a opady sięgają około 1290 mm rocznie. W filiżance pojawiają się tam malina, brzoskwinia i karmel, z wyraźną kwasowością. Myta kawa ze stacji Murambi (1600–1786 m) kojarzy się z limonką, czerwoną śliwką, kwiatami, przyprawami i cukrową słodyczą.

Odmiany

W Gitoki i Humure uprawia się Red Bourbon, w Murambi Bourbon. W całej Rwandzie odmiany typu Bourbon stanowią około 95% drzew kawowych.

Obróbka

W Humure wiśnie są pulpowane i fermentują na sucho 8–10 godzin, krócej niż w pozostałych stacjach Baho Coffee, bo okolica jest zwykle cieplejsza. Potem pergamin moczy się 8 godzin w czystej wodzie i myje w kanałach. W Murambi wiśnie są sortowane ręcznie i flotowane, a po fermentacji pergamin moczy się 18–24 godziny. Następnie suszy się go 14–21 dni na odsłoniętych stołach, zależnie od pogody. Eksperymentalna kawa naturalna z Humure to proces beztlenowy: 72 godziny w zamkniętych beczkach i 34 dni suszenia w cieniu. Intango to rwandyjska metoda fermentacji w glinianych garnkach. W Gitoki wiśnie fermentują w niej szczelnie zamknięte około 12 godzin, co spowalnia aktywność drożdży i bakterii, a wersję myta z Humure opracowało Baho Coffee.

Uprawa i zbiory

Do stacji Gitoki dostarcza wiśnie 515 rolników, średnio z ok. 275 drzew na gospodarstwo, a pracę wykonuje głównie rodzina. W Humure działki mają około 250 drzew, uprawianych międzyplonowo z kukurydzą i ziemniakami, a stacja produkuje sadzonki do odnawiania starych drzew. Rolnicy dostarczający wiśnie do Muhura mają zwykle ok. 200 drzew, z których wiele jest starych i coraz mniej wydajnych, dlatego prowadzi się tam odmładzanie. Plantacje w Prowincji Wschodniej są większe niż gdzie indziej: średnio 0,48 ha wobec 0,26 ha w skali kraju. Główny zbiór trwa od marca do czerwca, ze szczytem w kwietniu i maju. Deszcze mogą wtedy wydłużyć suszenie nawet do czterech tygodni.

Handel

Wschód Rwandy, w tym Gatsibo, jest mniej znany z mikropartii wysokiej jakości, a bardziej z rosnących wolumenów dzięki odmładzaniu plantacji. Baho Coffee, założone w 2013 roku przez Rusatirę, prowadzi cztery stacje w Rwandzie. Jedną z nich jest Humure, którą zarządzają wyłącznie kobiety. Do marca 2023 roku rolnicy musieli sprzedawać wiśnie stacji ze swojej strefy. Ministerstwo rolnictwa zniosło ten system i handel wiśniami między strefami jest wolny.