Kawa z regionu Northern

Kawa z Prowincji Północnej (Northern) w Rwandzie rośnie w chłodnym klimacie na glebach wulkanicznych, a północ prowincji graniczy z łańcuchem ośmiu wygasłych wulkanów Virunga. W filiżance bywa czysta i kwiatowa, z wyraźną, jasną kwasowością oraz nutami cytrusów, jabłka i owoców tropikalnych. Zdarza się też słodycz karmelu i brązowego cukru, a partie z różnych stacji mycia potrafią wyraźnie się różnić.

Historia kawy

Historię kawy z tej części Rwandy tworzą przede wszystkim spółdzielnie i stacje mycia. W 2003 roku Dukunde Kawa uruchomiła w dystrykcie Gakenke swoją pierwszą stację, Ruli, dzięki pożyczce rządu Rwandy i wsparciu projektu PEARL finansowanego przez USAID. Ruli bywa opisywana jako główny ośrodek przetwarzania kawy w północnej Rwandzie. W 2005 roku powstała Mbilima, bo odległa Ruli pogarszała jakość wiśni, a w 2007 roku Nkara, sfinansowana z zysków obu stacji i kredytu bankowego. W 2004 roku założono też spółdzielnię Abakundakawa, która urosła ze 180 do niemal 2000 rolników i dodała drugą stację.

Kawy z regionu zdobywały wyróżnienia w konkursie Cup of Excellence. Stacja Muyongwe zdobyła Golden Cup 2007 i Cup of Excellence 2008, Buliza i spółdzielnia ze stacji Muzo wygrały edycje z 2011 i 2014 roku, a partia z Ruli zajęła w 2010 roku drugie miejsce z wynikiem 90,08.

Dystrykty i smak w filiżance

Według importera Prowincja Północna ma w Rwandzie najchłodniejszy klimat przez cały rok, przez co wiśnie dojrzewają wolniej i mogą rozwijać bardziej złożony smak. Tereny prowincji należą do krainy Buberuka Highlands. Opisywane tu kawy pochodzą głównie z dystryktów Gakenke, Rulindo i Gicumbi, a według importera największym producentem w prowincji jest Gakenke.

Według jednego z importerów kawy z Północy mają wyraźne kwiaty na początku, podkreśloną kwasowość, jasne owoce tropikalne i czysty finisz, a kawy z Południa są słodsze i dżemowe. Inny opis mówi o kawach czystych i bujnych, a w ostatnich partiach Dukunde Kawa wyczuwalne były śliwka, czerwone winogrono i półsłodka czekolada. Warto pamiętać, że różnice regionalne w Rwandzie zacierają się przez podobne odmiany, metody obróbki i selekcję importerów.

W Gakenke partia z Ruli bywa opisywana jako delikatna: rumianek, zielone jabłko, cytryna i karmel. Inne partie z tej stacji mają czerwone jabłko i brązowy cukier albo mineralność i gorzką czekoladę. Partia konkursowa z 2010 roku miała mandarynkę, mango, morelę i kwiaty, a kawa z Muhondo jest opisywana jako słodka, z jagodami i karmelem. W Rulindo myta kawa z Tumba ma głęboką słodycz trzcinowego cukru i miodu, a partia SACOF Rulindo z 2014 roku toffi, hibiskusa i mandarynkę. Z Gicumbi, ze stacji Rwamiko, pochodzą kawy o nutach pomarańczy, grejpfruta i soku wiśniowego.

Odmiany

W regionie uprawia się głównie Red Bourbon i lokalne odmiany Bourbona. Rolnicy dostarczający wiśnie do Muhondo uprawiają Red Bourbon na wysokości 1850–2200 m n.p.m., a wokół Mbilimy rosną lokalne odmiany Bourbona na wulkanicznej, gliniastej glebie. Partię z Tumba opisano jako odmianę Jackson, lokalny szczep Bourbona.

Obróbka

Najczęściej spotyka się obróbkę mokrą (myta). W Ruli umyte ziarna trafiają z tanków fermentacyjnych na zadaszone stoły przedsuszające, gdzie przez cztery godziny w cieniu są sortowane na mokro, głównie przez kobiety. W Buliza wiśnie fermentuje się 12–18 godzin, sortuje w kanałach, osusza w cieniu i dosusza na stołach. W Rwamiko wiśnie sortuje się ręcznie, a we flotacji oddziela wadliwe i niedojrzałe. SACOF Rulindo myje kawę wodą ze źródła górskiego i suszy pergamin na łóżkach. Trafia się też partia Red Bourbon z Mbilimy obrabiana metodą anaerobic natural, z nutami jagód, miodu i owoców tropikalnych.

Uprawa i zbiory

Kawa rośnie w czterech z pięciu prowincji Rwandy, w tym w Północnej. Większość rolników z Dukunde Kawa ma mniej niż ćwierć hektara i około 250–300 drzew kawy, a obok niej uprawia kukurydzę i fasolę na własne potrzeby. Farmy dostarczające wiśnie do opisywanych stacji leżą na wysokości od ok. 1500 do 2200 m n.p.m. Sama Ruli stoi na ok. 2000 m n.p.m. i należy do najwyżej położonych stacji w Rwandzie. Do Rwamiko w Gicumbi wiśnie dostarcza ponad 1200 rolników z farm na glebie wulkanicznej, a zbiory trwają tam od marca do maja.

Kwitnienie zaczyna się po suchej porze od czerwca do sierpnia, wraz z pierwszymi deszczami we wrześniu, a roczny cykl daje jeden zbiór. W Rwandzie zbiory zaczynają się pod koniec lutego nad Kiwu i na początku marca gdzie indziej, ale w niektórych rejonach Prowincji Północnej trwają do sierpnia. W okolicach Mbilimy, na ok. 2020 m n.p.m., rolnicy zbierają kawę nawet do października.

Spółdzielnie i skala produkcji

Dukunde Kawa, prowadząca kilka stacji mycia w Gakenke, zrzesza ponad 2000 członków, ma certyfikaty Fair Trade, Organic, Rainforest Alliance i UTZ, a ponad 80% jej pracowników to kobiety. SACOF Rulindo przerabia do 297 ton rocznie, a rolnicy z sektorów Burega i Cyinzuzi należą do BUCOFA i COFAK. Buliza przerabia do 80 ton pergaminu na sezon. Według importera Prowincja Północna, mimo bliskości Kigali, jest w kawie speciality mniej znana niż zachód i południe kraju.