Kawa z regionu Eastern

Wschód Rwandy daje kawy łagodniejsze niż górski zachód. Wyżyna opada tu stopniowo ku równinom przy granicy, plantacje leżą zwykle na 1200–1700 m n.p.m., a kawy z niższych miejsc bywają ziemistsze i mają mniejszą kwasowość niż te z wyżyn. Zdarzają się też dobre kawy z wyższych plantacji, w Gatsibo sięgających około 1900 m.

Historia kawy

Karenge w Rwamagana było pierwszą stacją mycia, jaką w 2006 r. kupiła jedna z rwandyjskich firm eksportowych. Podczas Cup of Excellence w 2010 r. kalibracyjne cuppingi odbyły się w nowo wybudowanym obiekcie OCIRcafe koło Kayonza, który miał wspierać kooperatywy ze wschodu kraju. Kooperatywa Twongere Umusaruro, powstała z połączenia Dukunde Amahoro i Agaseke, rozpoczęła latem 2014 r. budowę własnej stacji mycia, a w 2015 r. stacja działała już w pełni.

Region i jego smak

Według jednego z importerów region wschodni sięga od okolic Jeziora Muhazi po Akagerę, a wyżyny środkowe opadają tu ku równinom i mokradłom przy granicy. Muhazi bywa wymieniane jako jeden z pięciu odrębnych obszarów uprawy kawy w Rwandzie, obok Kivu, Kizi Rift i Akagery.

Klimat to wschodnia sawanna z nieco łagodniejszymi opadami. W dystryktach Kayonza, Ngoma i Kirehe kawa rośnie zwykle na 1200–1700 m n.p.m., a wiele plantacji leży około 1300 m, jak w okolicach Akagery i przy stacji Karenge w Rwamagana. W Gatsibo uprawy są wyżej: rolnicy stacji Humure sadzą kawę na wysokości 1550–1835 m, a stacji Murambi na 1600–1786 m. W rejonie stacji Gitoki gleby są gliniaste i piaszczyste, a roczne opady wynoszą około 1290 mm.

W filiżance kawy z niższych plantacji bywają łagodniejsze i ziemistsze. Według jednego z recenzentów najlepsze rwandyjskie kawy są słodkie i zbalansowane, z lekko syropowatym ciałem i nutami m.in. owoców pestkowych, cytrusów i kakao.

Odmiany

Odmiany Bourbon stanowią około 95% drzew kawowych w Rwandzie. Rolnicy dostarczający wiśnie do stacji Gitoki w Gatsibo uprawiają Red Bourbon, a wokół Karenge rosną Bourbon, Jackson i Mibirizi. Często spotyka się też podgrupę Mayaguez, wyselekcjonowaną w Portoryko.

Obróbka

Wiśnie z małych farm trafiają wieczorem do stacji, gdzie są miazgowane i fermentowane pod wodą przez noc. Przed obróbką flotuje się je ręcznie, by usunąć wadliwe ziarna. W Murambi w Gatsibo kawę przerabia się metodą mytą i suszy na łóżkach. Po fermentacji często stosuje się dodatkowe moczenie, stąd na kawach określenia „Double” lub „Triple Washed”. Dobre kawy dają biały pergamin bez pęknięć od zbyt szybkiego schnięcia, bo powolna utrata wilgoci ogranicza ubytek związków aromatycznych.

W 2016 r. jedna z firm jako pierwsza w Rwandzie dostała zgodę rady branżowej na produkcję kaw naturalnych i honey. Według jednego z importerów rwandyjskie naturale dają często słodsze, bardziej owocowe filiżanki niż kawy myte. Wadą bywa smak surowego ziemniaka (potato defect), wywołany przez bakterię wprowadzaną do owocu przez pluskwiaka Antestia, dlatego ziarna odrzuca się ręcznie.

Uprawa i zbiory

Okolice Gatsibo słynęły wcześniej z bananów. Stacja Gitoki pomogła zamienić gaje bananowe w plantacje kawy, a banany służą teraz jako drzewa cienia. W 2020 r. NAEB wymieniał Gatsibo i Kirehe wśród dystryktów o największej liczbie drzew kawowych, po Nyamasheke, Rusizi i Karongi. Według jednego z importerów w Prowincji Wschodniej wolumenem przoduje Gatsibo, a cała prowincja wyprzedziła Południową, przez długi czas drugą pod względem produkcji, z udziałem około 25%. Wschód jest mniej znany z wysokiej jakości mikrolotów, wyróżnia się za to rosnącym wolumenem dzięki odmładzaniu plantacji i nowym nasadzeniom.

Kraj nie ma dużych estatów, a większość rolników ma mniej niż ćwierć hektara. Zbiory odbywają się raz w roku, od początku marca zwykle do czerwca. Zbiegają się z porą deszczową, a miejsca do suszenia jest mało, więc suszenie może trwać nawet cztery tygodnie.

Handel i droga do palarni

Rwanda nie ma dostępu do morza, więc kawa jedzie najpierw około 1500 km lądem do Mombasy w Kenii lub Dar es Salaam w Tanzanii. Ten odcinek zwykle kosztuje więcej niż rejs kontenera do Europy lub USA. Wschód ma tu ułatwienie: bliskość głównych tras transportowych upraszcza przerób i logistykę eksportu w porównaniu z odległymi górskimi rejonami. Od zniesienia w 2023 r. polityki strefowej stacje mycia mogą kupować wiśnie z dowolnego regionu, co zwiększyło konkurencję i ceny wiśni, ale wydłużyło transport wewnętrzny i bywa przyczyną opóźnień wysyłek. Część rwandyjskich kaw bywa płaska i drzewna, co może wynikać ze złego suszenia albo z opóźnień w transporcie.